Hij is alweer ten einde, de Week van de Interactieve Cartoon. Een week lang kon het publiek bijschriften bedenken bij een tiental spotprenten van aanstormende cartoonisten als Bandirah, Kapreles en de Rustende Jager. Vrijdag werden de winnaars bekendgemaakt in stripgalerie Lambiek. Geheel interactief maakte Hallie Lama tijdens de borrel bovenstaande cartoon, die inhaakte op de recente verwerkwoording van mijn naam tot het nieuwe woord ‘jeroenmircken’. Nog steeds weten we niet precies wat het betekent. Meneer Van Dale, help ons.
Ik was verbluft toen ik begin jaren negentig de autobiografische strip ‘The Spiral Cage’ van Al Davison las. In dat boek vertelt de Brit hoe hij erin slaagde te leven met spina bifida. Anno 2009 ben ik nog steeds verbluft, want het is echt een geweldige graphic novel, een voorloper in zijn soort. Toch knaagt er iets bij het lezen van ‘De spiralen kooi’. Waarom moest het zo lang duren voor het boek eindelijk in Nederlandse vertaling verscheen?
Strips zijn een leuke, zwaar onderschatte cultuurvorm. Ik schrijf er al over sinds 1993 (voor Stripschrift) en beheer vanaf 2001 de website Comicbase.nl. Nog steeds schrijf ik soms striprecensies. Waar ik echter altijd een haat/liefdeverhouding mee heb gehad, zijn stripbeurzen. Overal staan exact dezelfde standhouders met dezelfde muffe kistjes tweedehands strips. Bovendien zie je er altijd dezelfde tekenaars en hetzelfde publiek, jagend op handtekeningen. Verder winnen bij de uitgereikte stripprijzen altijd dezelfde feestvarkens. Dus ben ik in 2006 resoluut gestopt met het bezoeken van stripbeurzen. Een uitzondering maak ik voor de Stripdagen Haarlem, want dat is een veel breder opgezet cultureel festival. Daarentegen laat ik de beurzen in Arnhem, Rijswijk, Groningen, Dordrecht en Houten met graagte aan mij voorbij gaan. Collega-journalist Michael Minneboo bezoekt ze nog wel en maakte een veelzeggend videoverslag van de Stripdagen Houten, afgelopen maand. Cartoonist Bandirah concludeert “dat de stripbeurs, in de vorm waarin hij nu bestaat (eigenlijk als een veredelde markt) zijn langste tijd al heel lang gehad heeft.”
De stripwereld heeft er even op moeten wachten, maar anno 2009 wint voor het eerst een vrouw de Stripschapprijs: Barbara Stok. In dit mannenbolwerk begon deze Groningse medio jaren negentig via onder meer Zone 5300 aan de boom te schudden, samen met onder meer Maaike Hartjes (Maaikes Dagboekje) en Gerrie Hondius. Voor Stripschrift interviewde ik indertijd dit drietal over hun status aparte in de stripscene, maar zelf vonden ze dat wel meevallen. Het verschil schuilt vooral in het soort strips dat ze maken: persoonlijker, intiemer, anders. Ter ere van de uitverkiezing van Barbara Stok heb ik een eigen recensie van haar eveneens prijswinnende albumdebuut Barbaraal tot op het bot (1998) opgegraven. Een mooie winnaar.
Rampokan is het sleutelwerk uit het oeuvre van stripmaker Peter van Dongen, waar hij in totaal veertien jaar aan werkte. Zes jaar na het eerste deel verscheen in 2004 eindelijk het sluitstuk van dit tweeluik. Gedurende zijn werk aan dit imposante Indië-monument had ik veelvuldig contact met Van Dongen. Zo interviewde ik hem in 1998 uitvoerig voor Stripschrift. Aangezien ik deze zomer zelf een reis maak naar Indonesië, ontruk ik dit vraaggesprek aan de vergetelheid. Een beeldroman om nooit te vergeten over een stukje Nederlands verleden om nooit te vergeten.
“Hergé heeft met Kuifje veel rotzooi gemaakt.” Als je historicus Maarten van Rossem uitnodigt als eregast bij een tijdschriftpresentatie, dan staat dat garant voor veel tegendraadse kritiek. Zo ook op zaterdag in het café van de Rotterdamse Kunsthal. Daar presenteerde Stripschrift, het oudste stripfanzine ter wereld, zaterdag zijn 400e editie. Van Rossem nam het eerste exemplaar in ontvangst en gaf vervolgens een hilarisch college Kuifologie. Volledig geïmproveerd en vooral onnavolgbaar. “Wie loopt er nou zo bij, met van die dunne beentjes in lange witte kousen?” Een verslag uit Rotterdam.
Vandaag viert cartoonist Bandirah zijn vijfjarig jubileum in de Haarlemse popzaal Patronaat. De absurdist noemt het zelf een ‘loeiwufte knalfuif van een van Haarlems grootste levende kunstenaars’. Zelf ken ik Bandirah al sinds zijn eerste schreden in de grote boze cartoonwereld. Sterker nog: ruim vier jaar geleden was ik de eerste die hem uitgebreid interviewde. Ruim vier uur lang voerde ik met hem een nachtelijk chat-interview voor de website Comicbase.nl. Ter gelegenheid van zijn jubileum als cartoonist ontruk ik dit vraaggesprek nu aan de vergetelheid. Indertijd noemde ik het ‘een kijkje in de hersenpan van deze upcoming absurdist’. Bandirah zelf: “Ik hanteer anti-timing.”
Ruim een half jaar na de noodkreet ‘Red de Nederlandse strip!’ in NRC Handelsblad, lijkt het beeldverhaal in ons land zowaar een artistieke injectie te krijgen. Het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst heeft deze week meegedeeld dat Gert Jan Pos met ingang van 1 mei wordt aangesteld als intendant voor de strips. Het wordt zijn taak om de Nederlandse stripcultuur in de komende jaren een extra impuls te geven. Of zoals dat in bestuurlijk jargon heet: Pos gaat ‘knelpunten in kaart brengen’.
De strip Mano en Mano heeft een wel heel opvallende hoofdfiguur: een biljet van 20 euro. Het betaalmiddel gaat van hand tot hand en gunt ons op die manier een vluchtig inkijkje in de levens van de meest uiteenlopende personen: een bewaker, een somber bejaard dametje, een zakkenroller, een vreemdganger, een schoonmaakster, een bedelaar, een hoer, haar pooier en ga zo maar door. Al deze scènes zijn doordacht met elkaar verweven zoals filmregisseur Robert Altman dat deed in zijn klassieker Short Cuts (1993).
